Preveze Deniz Muharebesi

Preveze Deniz Muharebesi, 27 Eylül 1538 tarihinde Barbaros Hayrettin Paşa komutasındaki Osmanlı donanmasının Andrea Doria komutasındaki Haçlı donanmasını Adriyatik Denizi’ndeki Preveze Kalesi (Preveze) önünde yendiği bir deniz muharebesidir. Muharebe sonunda Akdeniz’deki askeri üstünlük Osmanlılar’a geçmiştir.

Osmanlı donanması, Barbaros Hayreddin Paşa’nın 1533′te Kaptan-ı Derya olarak atanmasına değin Akdeniz’de önemli bir varlık gösterememişti. 1538′de Ege’deki bir dizi adanın Venediklilerden alınması, Akdeniz’de ticari ve askeri çıkarları bulunan Avrupa devletlerini harekete geçirdi. Venedik, İspanya, Portekiz, Malta ve Papalık donanmalarından büyük bir haçlı donanması oluşturuldu ve Amiral Andrea Doria’nın komutasına verildi. Osmanlılara ait Preveze Kalesi’ni kuşatan Andrea Doria, Osmanlı donanmasının gelmesi üzerine Venedik egemenliğindeki Korfu’ya çekildi. Osmanlı donanması da 24 Eylül’de Arta Körfezine girdi. Ertesi gün Andrea Doria’nın komutasındaki Haçlı donanması Preveze’nin 2 mil kadar açığında demirledi. Osmanlı donanmasını 27 Eylül’de körfezden çıkaran Barbaros, daha üstün olan Haçlı donanmasını önce açık denizde savaşmaya zorladı. Andrea Doria Barbaros’un Akdenizdeki bütün Osmanlı donanmasını getirtmek için başta oyalama savaşı vereceğini sanıyordu çünkü Barbaros’un kendilerine oranla 3’te 1’lik bir donanmayla savaşacağını tahmin etmiyordu. Beklenmedik bu saldırı karşısında önce Santa Maura’ya çekilen Andrea Doria, 28 Eylül gecesi rüzgârın elverişli olmasından faydalanarak bir karşı saldırıya girişti. Muharebenin iyice yoğunlaştığı sırada, rüzgârın durmasıyla çekdiri türü gemilerden oluşan Osmanlı donanması üstünlük sağladı. Böylece Haçlı donanmasının çok sayıda refakat ve savaş gemisi çevirme harekâtlarıyla batırıldı. Büyük kayıplar veren Andrea Doria gece karanlığından yararlanarak savaş alanından uzaklaştı. Haçlı donanmasını izleyen Osmanlı donanması daha sonra Preveze önlerine döndü. I.Süleyman, Barbaros’a büyük ödüller vermiş ve kaptanıderyalığı bahşetmiştir. Papalık, Venedik, Ceneviz, Portekiz, İspanya, Malta ve Avusturya’nın oluşturduğu 600 parçalık donanmaya karşı Osmanlı donanması sadece 120 çektiriden oluşmuştu. Barbaros Hayrettin Paşa, Tunus’u alarak üs olarak kullanmıştır. Bundan rahatsız olan Şarlken, Tunus hükümdarının yardım çağrısı üzerine Andrea Doria komutasındaki haçlı donanmasını hazırlatmıştır. Bu donanma ile Tunus’u geri almıştır. Bunun üzerine Mora yakınlarındaki Preveze körfezinde iki ordu karşılaştı. Çektirilerin hız ve çevikliğinden yararlanan Barbaros Hayrettin Paşa, Haçlıları yenerek Mora ve Dalmaçya kıyılarındaki kaleleri fethetmiştir.

Şunları söyleyebilirim ki, İspanya o sıralarda Osmanlı’dan sonraki en güçlü donanmaya sahipti. Öyle muazzam bir donanmaları vardı ki bununla bugünkü Amerika kıtasında bulunan Karayipler’in çoğu ada ve toprağını ele geçirmiş, ve bu bölgeye o zamanlar İspanyol Kıtası (Spanish Main) denirdi. Burdaki altın madenleriyle alabildiğine güçlenmişti İspanya o dönem. Bu da bize gösteriyor ki Osmanlı İmparatorluğu o dönemde gerek teknik eğitim ve gerekse gemi yapımı bakımından dünyada liderdir. Bu donanma İspanyol kalyonlarını alaşağı etmiştir.